Đừng tối ưu một hệ thống sai

Một nhóm kỹ sư dành nhiều tháng để tăng tốc quy trình giấy tờ, cho đến khi một người hỏi vì sao quy trình ấy vẫn còn cần tồn tại. Họ nhận ra mình đã tối ưu rất tốt một công việc đáng lẽ phải được loại bỏ.

Con người thích làm mọi thứ nhanh hơn, rẻ hơn và hiệu quả hơn. Nhưng tốc độ chỉ có ý nghĩa khi hệ thống đang đi đúng hướng; nếu hệ thống sai, tối ưu chỉ giúp ta đến sai nơi nhanh hơn.

Lịch sử đổi mới hiếm khi bắt đầu bằng tăng tốc. Nó thường bắt đầu bằng việc hỏi có nhất thiết phải làm việc này hay không, từ đó mở ra khả năng xóa bỏ và thiết kế một hệ thống hoàn toàn khác.

Một tổ chức có thể dành nhiều năm hoàn thiện biểu mẫu và báo cáo, trong khi tổ chức khác loại bỏ các bước không còn giá trị. Một bên tối ưu câu trả lời cũ; bên kia xem lại chính câu hỏi ban đầu.

Người thiết kế giỏi không chỉ thêm tính năng mà còn biết bỏ đi sự nặng nề. Người lãnh đạo giỏi biết gỡ bỏ quy định đã hoàn thành sứ mệnh. Người học giỏi biết loại bỏ niềm tin không còn đúng.

Điều khó của thiết kế lại là thừa nhận ta đã đầu tư quá nhiều vào cách làm cũ. Thời gian và công sức đã bỏ ra không thể biến một lựa chọn sai thành lựa chọn đúng.

Hãy hỏi mình đang tối ưu điều gì, nếu bắt đầu lại hôm nay liệu còn xây hệ thống theo cách cũ không, và có bước nào nên xóa bỏ thay vì tiếp tục cải tiến.

Đừng dành cả đời để hoàn thiện một hệ thống không còn giải quyết đúng vấn đề. Tiến bộ bắt đầu khi ta dám xem lại điểm xuất phát và chọn đúng hướng trước khi tăng tốc.

Chương tiếp theo sẽ phân tích cách sự ám ảnh với hiệu quả có thể khiến con người quên mất mục đích, giá trị và câu hỏi lớn mà hệ thống ban đầu cần giải quyết.