Gửi những phiên bản tôi đã phải bỏ lại
Chương 4 của Những Lá Thư Gửi Chính Mình: về những phiên bản từng giúp ta tồn tại, những identity đã hết hạn, và việc trưởng thành mà không cần phủ nhận con người mình từng là.
Gửi tôi của ngày trước, tôi của hôm nay và tôi của những ngày chưa đến
Identity có quán tính
Một khi được gọi là người giỏi, người mạnh mẽ, người hướng nội, founder, designer, đứa con ngoan hay người luôn đáng tin, ta rất dễ tiếp tục hành xử sao cho cái nhãn ấy không bị lung lay.
Identity giúp thế giới dễ hiểu ta hơn, nhưng nó cũng khiến chính ta dễ quên rằng một cái tên chỉ là ảnh chụp của một giai đoạn. Vấn đề bắt đầu khi ta bảo vệ ảnh chụp đó ngay cả lúc con người bên trong đã thay đổi.
Một identity hữu ích có thể trở thành chiếc lồng nếu ta nhầm nó với toàn bộ con người mình.
Có những phiên bản từng cứu ta
Có người từng phải trở nên độc lập vì không thể dựa vào ai. Có người trở thành perfectionist vì đó là cách duy nhất để được công nhận. Có người luôn hài hước để giấu cảm giác bất an. Có người trở nên cực kỳ tham vọng vì họ không muốn quay lại nơi mình từng bắt đầu.
Những phiên bản ấy không đáng bị khinh thường. Chúng thường được hình thành như một chiến lược sinh tồn. Chúng đã giúp ta đi qua một giai đoạn thật.
Đừng chế giễu những cơ chế từng giúp mình sống sót. Nhưng cũng đừng nhầm sống sót với cách duy nhất để sống.
Điều từng giúp ta mạnh hơn có thể về sau làm ta cứng lại
Độc lập có thể biến thành không biết nhờ giúp đỡ. Kỷ luật có thể biến thành không biết nghỉ. Tham vọng có thể biến thành luôn thấy mình chưa đủ. Tự bảo vệ có thể biến thành không còn cho ai đến gần.
Không có phẩm chất nào tự động tốt mãi trong mọi hoàn cảnh. Trưởng thành không chỉ là thêm kỹ năng mới, mà còn là cập nhật cách dùng những thứ từng rất hữu ích.
Một thế mạnh không được cập nhật có thể trở thành giới hạn.
Rời một identity đôi khi cảm giác như phản bội chính mình
Nếu ta đã dành nhiều năm để xây một hình ảnh, thay đổi hướng có thể khiến ta thấy như đang phủ nhận toàn bộ quá khứ. Người khác cũng có thể nhắc: nhưng trước giờ bạn đâu phải người như thế.
Nhưng trung thành với chính mình không có nghĩa phải giữ nguyên. Có lúc trung thành nhất với con người đang trở thành lại là dám phản bội một định nghĩa cũ đã không còn đúng.
Có những lúc trưởng thành đòi hỏi ta phản bội một định nghĩa cũ của chính mình.
Không phải thứ gì từng đúng cũng phải đúng mãi
Một mục tiêu từng quan trọng có thể hết quan trọng. Một nghề từng phù hợp có thể không còn phù hợp. Một nhóm người từng là nhà có thể trở thành nơi ta không còn thuộc về. Một niềm tin từng giúp ta đứng vững có thể cần được xem lại.
Thay đổi không tự động chứng minh rằng quá khứ là sai. Đôi khi nó chỉ chứng minh rằng hoàn cảnh, hiểu biết và nhu cầu của ta đã khác.
Một điều đã hết hạn không vì thế mà chưa từng có giá trị.
Ta không cần xóa phiên bản cũ khỏi câu chuyện
Có người muốn reinvent bản thân bằng cách phủ nhận toàn bộ quá khứ: đó không còn là tôi, tôi ghét con người đó, tôi ước mình chưa từng như vậy. Nhưng càng cố cắt bỏ, ta càng để quá khứ giữ quyền lực bằng một hình thức khác.
Ta có thể nói: đó từng là tôi. Tôi hiểu vì sao người ấy xuất hiện. Tôi biết họ đã giúp tôi điều gì. Và tôi cũng biết vì sao tôi không muốn sống mãi như vậy.
Tích hợp quá khứ sâu hơn việc phủ nhận nó.
Identity không phải tượng đá
Ta thường muốn một định nghĩa rõ ràng về mình vì nó tạo cảm giác ổn định. Nhưng con người sống là con người có thể cập nhật. Sở thích đổi, công việc đổi, cách yêu đổi, cách nhìn thành công đổi, cách nhìn chính mình cũng đổi.
Điều đáng sợ không phải là thay đổi. Điều đáng sợ hơn có thể là sống quá lâu trong một định nghĩa chỉ vì ta đã từng công bố nó với thế giới.
Nhận ra mình đã thay đổi không phải mất bản sắc. Đó có thể là bằng chứng rằng bản sắc vẫn còn sống.
Gửi những phiên bản tôi đã phải bỏ lại
Tôi từng nghĩ để bước tiếp, mình phải chứng minh rằng những phiên bản cũ là sai. Bây giờ tôi hiểu mình không cần làm vậy. Có những người tôi từng là đã làm hết phần việc của họ.
Tôi biết ơn người luôn cố gắng, người luôn tự lập, người muốn được công nhận, người đã cố kiểm soát mọi thứ, người đã tin rằng phải mạnh mẽ mới được an toàn. Tôi không muốn sống mãi như họ, nhưng tôi cũng không còn muốn xóa họ khỏi câu chuyện.
Nếu có một điều tôi muốn nói trước khi rời Part I này, thì đó là: tôi không muốn quay lại trở thành bạn. Nhưng tôi không còn muốn phủ nhận rằng nếu không có bạn, sẽ không có tôi.
Tôi không muốn quay lại trở thành bạn. Nhưng nếu không có bạn, sẽ không có tôi.