Đừng bắt đầu bằng sản phẩm
Sản phẩm không phải điểm bắt đầu. Khó khăn của con người mới là điểm bắt đầu.
Start With the Human — Đừng bắt đầu bằng sản phẩm. Hãy bắt đầu bằng con người.
Feature thường xuất hiện trước problem
Rất nhiều sản phẩm bắt đầu từ một thứ đã có sẵn trong đầu người làm ra nó: một công nghệ mới, một feature đang nổi, một competitor vừa launch thứ gì đó, hoặc đơn giản là cảm giác rằng “chúng ta nên có thêm một cái gì”.
Khi đó product không còn đi tìm problem. Nó đi tìm lý do để tồn tại.
A feature looking for a problem is still a problem.
“Chúng ta có thể làm gì?” chưa phải câu hỏi đầu tiên
Technical possibility rất hấp dẫn. Nó khiến team dễ bắt đầu bằng câu hỏi: công nghệ này làm được gì, AI này làm được gì, framework này mở ra điều gì.
Nhưng khả năng tạo ra một thứ không tự động biến thứ đó thành điều con người cần.
Technical possibility is not human necessity.
Product nên bắt đầu từ một con người đang cố làm điều gì đó
Trước product phải có một human intention: một người đang cố hoàn thành việc gì, hiểu điều gì, chia sẻ điều gì, quyết định điều gì hoặc tránh mất đi điều gì.
Khi intention đủ rõ, product mới có một điểm neo thực sự.
Start with the human trying to do something.
Một problem đáng giải quyết phải tồn tại trước solution
Nếu solution xuất hiện trước rồi ta mới đi tìm pain point để hợp thức hóa nó, team rất dễ nhìn mọi thứ qua lăng kính của thứ mình đã muốn build.
Ngược lại, khi problem được hiểu độc lập với solution, ta có nhiều tự do hơn để kết luận rằng câu trả lời có thể là một feature, một flow mới, một process mới — hoặc không cần build gì cả.
A real problem remains real even when your favorite solution disappears.
Human difficulty là source material của product
Con người mất thời gian ở đâu? Phải lặp lại thao tác nào? Phải giải thích lại điều gì nhiều lần? Đang không hiểu system đang làm gì? Đang mất control ở điểm nào?
Những friction đó là raw material thật sự của product thinking.
Product begins where unnecessary human difficulty becomes visible.
Không phải mọi inconvenience đều cần một product
Một friction có thể được giải bằng copy rõ hơn, default tốt hơn, removal, automation nhẹ, hoặc thay đổi process.
Nếu team mặc định mọi difficulty đều cần thêm feature, product sẽ lớn dần trong khi human burden chưa chắc nhỏ đi.
Not every problem deserves more software.
Product chỉ nên xuất hiện sau khi problem đủ rõ
Observation trước. Behavior sau đó. Friction tiếp theo. Need được làm rõ. Principle được chọn. Rồi mới tới system và product.
Thứ tự này tạo discipline để solution không chạy nhanh hơn understanding.
Human → Behavior → Friction → Need → Principle → System → Product.
Gửi tôi trước khi muốn build thứ gì đó
Nếu một ngày tôi quá hứng thú với một ý tưởng mới, tôi muốn tự hỏi: ai đang gặp khó khăn vì điều gì? Họ đang cố làm gì? Điều gì thực sự không cần phải khó đến vậy?
Nếu tôi chưa trả lời được những câu hỏi đó, có lẽ tôi chưa thiếu product. Tôi đang thiếu understanding.
Và nếu understanding cho thấy không cần build gì mới, đó vẫn có thể là một product decision tốt.
Do not ask what else we can build. Ask what no longer needs to be difficult.